Ihe mere ikpere na-afụ ụfụ: ihe kpatara ya, ihe ị ga-eme

10 October 2026

Mgbu ikpere bụ ihe mgbaàmà juru ebe niile nke na-egosi nsogbu dị n'ime ahụ - omume nke ọrịa nkwonkwo ma ọ bụ naanị ụbara ibu na ụkwụ.

Ọ na-esiri ike ịchọta onye na-enwetụbeghị ihe mgbu na ikpere n'oge ụfọdụ nke ndụ. Ahụ erughị ala, ịpị ma ọ bụ ihe mgbu nke ike dị iche iche na nkwonkwo ikpere na-eme ma ndị okenye ma ụmụaka n'ihi ọtụtụ ihe kpatara ya. Ka mmadụ na-etolite, ọ ga-enwe ike ịmalite ọrịa dị iche iche, nke mbụ ihe ịrịba ama bụ mgbu na ikpere. Nke a na-eme n'ihi njirimara ndị metụtara afọ nke ahụ: nkwụsịtụ nke usoro metabolic, iyi na akwa nke anụ ahụ cartilage nke nkwonkwo, na mgbakwunye nke nsogbu ndị ọzọ na usoro musculoskeletal, arịa ọbara, na irighiri akwara.

N'ihi usoro ahụ siri ike dị mgbagwoju anya, ọtụtụ ihe owuwu na ibu dị ịrịba ama nwere ahụmahụ, na-ebufekarị ibu, nkwonkwo ikpere na-adị mfe. Mmebi nke ihe ọ bụla nke nhazi ahụ, dịka ọmụmaatụ, synovial bursa, na-eduga n'ịrụ ọrụ moto nke ikpere na, ya mere, mgbu. A na-ewere ligaments na menisci dị ka ndị kachasị mfe; ha na-emerụ ahụ na 80-85% nke ikpe.

Ọdịdị anatomical nke ikpere

Ikpere na-agụnye nkwonkwo ikpere, njedebe dị anya nke femur na condyles abụọ na subcondyles, tibia, mọzụlụ, irighiri akwara, arịa ọbara, ligaments, patella (patella), nkwonkwo capsules na menisci.

Njikọ ikpere bụ otu n'ime nnukwu nkwonkwo nke ahụ. Femur na-abịakwute ya site n'elu. Ebe dị n'akụkụ akụkụ ya (mpụta) na etiti (n'ime) condyles na-egosipụta na patella na tibia. Menisci, nke bụ cartilage anụ ahụ na-ejikọta, na-eje ozi dị ka ihe na-akpata ujo nke nkwonkwo. Ekele maka ha, enwere ikesa nkesa nke ịdị arọ nke mmadụ na tibial plateau ma na-abawanye nkwụsi ike nke nkwonkwo. Gracilis, biceps, semimembranosus na akwara ndị ọzọ na-emekọrịta ihe owuwu capsular-ligamentous, na-enye ọrụ moto nke nkwonkwo ikpere.

A na-ejikọta ihe ndị dị n'ikpere na ibe ha site na ọtụtụ njikọ. Enwere njikọ cruciate abụọ n'ime nkwonkwo - azụ na ihu. A na-ejikọta axillae nke femur na fibula na tibia site na njikọ njikọ. Oblique popliteal ligament dị na azụ nke bursa nke nkwonkwo ikpere. Site n'ọtụtụ oghere articular, nke bụ isi dịpụrụ adịpụ - capsule synovial, nke na-adịghị ekwu okwu na nkwonkwo. A na-eme ka ọbara na-enye ihe dị n'ikpere site na netwọk nke arịa ọbara, na innervation na-eme site na eriri akwara.

Ihe na-akpata mgbu ikpere

Enwere ọtụtụ ihe na-akpata mgbu na nkwonkwo ikpere, nke nwere ike kewaa n'ọtụtụ dị iche iche.

Ọnya traumatic nke ikpere ihe:

Ọkpụkpụ ikpere. N'ihi nkwụsị nke vaskụla, ọbara ọgbụgba na mpaghara na-eme na anụ ahụ dị nro nke nkwonkwo. Acha ọbara ọbara, ọzịza, mmebi nke njedebe akwara na-eduga na mgbu na ihe isi ike ịkwaga.
Mgbawa ligament zuru oke ma ọ bụ nke akụkụ. Ọtụtụ mgbe, a na-achọpụta mmebi akụkụ nke iguzosi ike n'ezi ihe nke eriri afọ ime, nke na-esite na oke nhụsianya nke tibia.

Njikọ dị n'èzí na-agbaji obere oge karịa njikọ dị n'ime. Nke a na-eme n'ihi nhụsianya siri ike n'ime ime nke shin, mgbe ị na-atụgharị ụkwụ, dịka ọmụmaatụ. Mgbawa nke akwara cruciate bụ ihe a na-apụghị izere ezere na hemarthrosis na-esonyere ya.

A na-ejikọta mgbawa zuru oke nke njikọ abụọ ahụ na mmebi nke capsule nkwonkwo na mgbawa nke meniscus dị n'ime. Ihe mmerụ ahụ dị otú ahụ na-eduga n'ịgafe oke nke nkwonkwo ikpere, na-esonyere ya na mgbu siri ike, ike ya na-adabere na ogo nke anya mmiri.

Hemarthrosis nke nkwonkwo ikpere - ọbara ọgbụgba n'ime oghere nkwonkwo. Ọ nwere ike ịbụ traumatic ma ọ bụ na-abụghị traumatic. A na-ahụ hemarthrosis nke traumatic site na anya mmiri meniscal, mgbawa njikọ zuru oke ma ọ bụ nke na-ezughị ezu, mgbaji n'ime akwara, na ọnyá nke mpaghara ikpere. Nhọrọ na-adịghị ahụkebe bụ otu n'ime ihe mgbaàmà nke ọrịa ndị e ji enwewanye fragility nke mgbidi arịa ọbara ma ọ bụ mmebi nke usoro nchịkọta ọbara. Ndị a na-agụnye hemophilia, scurvy, na ụdị siri ike nke hemorrhagic diathesis. Ọbara na-agbakọba n'ime oghere nkwonkwo na-akpakọba anụ ahụ, na-akpaghasị mgbasa ọbara n'ime ha. Otu pigmenti pụrụ iche - hemosiderin - na-emetụta ligaments, cartilage hyaline, na synovial bursa na-adịghị mma, na-eduga ná mfu nke ike ha. Nsonaazụ nke mmebi nke articular bursa bụ ọzịza nke villi ya na ụbara mmepụta nke mmiri nkwonkwo. Nsonaazụ nke ọbara ọgbụgba ugboro ugboro bụ mmebi na mbibi nke nkwonkwo.
Meniscoopathy ikpere - mmebi nke iguzosi ike n'ezi ihe nke menisci nke nkwonkwo ikpere. N'ụdị dị n'akụkụ, meniscus dị n'èzí mebiri emebi, n'ụdị etiti, nke dị n'ime ahụ mebiri emebi. Nke a bụ otu n'ime ihe ndị a na-ahụkarị, mana ọ siri ike ịchọpụta mmerụ ahụ nke nkwonkwo ikpere. Ọ bụghị naanị ndị na-eme egwuregwu na-etinye aka na ọzụzụ siri ike, kamakwa ndị nkịtị nọ n'ihe ize ndụ nke ọrịa ahụ. Anya mmiri meniscus nwere ike ime site na mmegharị pụrụ iche na mberede na mberede mgbe ị na-atụgharị ahụ, na-agbagọ ụkwụ, ma ọ bụ ihe siri ike na ikpere.
Patella luxation - mgbanwe nke pathological nke patella. A na-achọpụta trauma n'ihe na-erughị 0.7% nke ngụkọta ọnụ ọgụgụ nke dislocations. Ọtụtụ mgbe mgbapụ mpụga na-apụta, obere oge - ime, ọ dịkarịsịrị obere - vetikal ma ọ bụ torsion. Ọ bụrụ na nkwụsịtụ na-ezughị ezu, patella dị n'elu n'akụkụ akụkụ (mpụta) condyle, ma ọ bụrụ na ọ na-apụ n'anya zuru ezu, ọ dị n'èzí n'akụkụ akụkụ.
Mkpuchi ma ọ bụ meghere mgbaji nke nkwonkwo ikpere, akụkụ elu nke ọkpụkpụ ụkwụ ma ọ bụ akụkụ ala nke femur. A na-ejikọta mmerụ ahụ dị otú ahụ na mmebi nke anụ ahụ dị nro nke ikpere, na-akpata nnukwu ọbara ọgbụgba, oke mmegharị na mpaghara ikpere, na nrụrụ ya.

Ọrịa inflammatory na degenerative-dystrophic nke akụkụ akwara nke ikpere:

Ọrịa ogbu na nkwonkwo – mkpali ọnya nke ikpere nkwonkwo. A na-ahụ usoro yiri nke ahụ maka mmepe nke pathology na osteoarthritis, ankylosing spondylitis, rheumatoid ogbu na nkwonkwo, na gout (na ntinye nke urate na nkwonkwo).
Osteoarthrosis (gonarthrosis) na mmebi nke nkwonkwo ikpere nke ọdịdị na-adịghị mma, na-emetụta ihe owuwu ya niile ma na-eduga ná mgbanwe mmebi dị njọ.
Bursitis na mbufụt nke synovial bursae na-eduga na mgbu n'oge mgbatị mgbatị na ikpere.
Periarthritis nke ikpere ikpere – mbufụt nke pes anserine capsule, akwara ikpere, yana mọzụlụ na akwara gburugburu nkwonkwo. N'okwu a, ihe mgbu na-apụtakarị n'oge mgbada n'elu steepụ, karịsịa na ibu dị arọ, na-etinyekwa uche n'elu ime ikpere.
Chondropathy nke patellar - mgbanwe degenerative-necrotic na cartilage nke articular (azụ) elu nke patella. Ogo mbibi nwere ike ịdịgasị iche: site na mpaghara ntakịrị nro na mgbawa na abrasion zuru oke.

Chondromatosis - ọrịa siri ike na-adịghị ala ala nke usoro dysplastic kpatara na mmebi nke agwaetiti nke akụkụ nke akpụkpọ ahụ nke akpụkpọ ahụ n'ime cartilage - chondromas. A naghị ewepụ ossification nke ahụ cartilaginous n'otu n'otu.
Akpụkpọ anụ Baker - nguzobe nke nnukwu ihe na-agbanwe gburugburu etuto dị na popliteal fossa, nke dị n'akụkụ nke ọzọ nke patella. A na-ahụ cyst nke ọma mgbe ikpere na-agbatị. Na-akpata ahụ erughị ala na mgbu na mpaghara popliteal. Mgbe ọ buru ibu, ọ na-akpakọba arịa ọbara na irighiri akwara, na-eduga na nkwụsị nke innervation na mgbasa ọbara.
Ọrịa Hoff - ọrịa na-esonyere mmebi na nhụsianya nke anụ ahụ adipose dị n'akụkụ ikpere ikpere. Ntukota, ọzịza na mmebi ndị ọzọ nke mkpụrụ ndụ abụba - adipocytes - na-ejedebe na nnọchi ha site na nnukwu anụ ahụ fibrous. N'ihi ya, a na-akụghasị ọrụ nchekwa nke "nkịta abụba" ahụ, anụ ahụ adipose n'onwe ya na-aghọkwa enweghị ike ime ihe dị ka ihe na-awụ akpata oyi n'ahụ.
Osgood-Schlatter ọrịa - pathology eji mara necrosis nke akụkụ tuberous nke tibia. Achọpụtara na ndị na-eto eto sitere na 10 ruo 18 afọ ndị na-egwu egwuregwu. Ọkpụkpụ na-egbu mgbu na-apụta n'okpuru patella, nke, ọ bụrụ na a naghị agwọ ya, na-eduga na njedebe nke ụkwụ ma ọ bụ nkwụsị zuru ezu, yana nkwụsị ahụ.

Ọrịa nke irradiation nke mgbu na mpaghara ikpere ga-ekwe omume:

Coxarthrosis nke nkwonkwo hip - mmebi na-adịghị ala ala na nkwonkwo hip, na-esonyere na-aga n'ihu na-aga n'ihu na mgbanwe dystrophic na ya. Ọtụtụ mgbe, ihe mgbu na-agbada n'apata mpụta ruo n'ikpere ma ọ bụ n'okpuru.
Sciatic akwara neuropathy - mmebi na-adịghị emetụta akwara n'ihi mkpakọ ma ọ bụ spasm nke arịa ọbara. Nri akwara a na-aga n'ụkwụ ụkwụ, malite na mpaghara lumbar ma na-agafe n'ọkpụkpụ ọdụ na pelvis. Mgbochi n'otu oge n'ogologo ya na-eduga n'enweghi mmetụta ma ọ bụ ihe mgbu.
Fibromyalgia - extra-articular na-adịghị emetụta anụ ahụ dị nro nke na-ejikọta ihe mgbaàmà n'ụdị arthralgia, adịghị ike muscle, ịda mbà n'obi, wdg.

Ụfọdụ ọrịa sistemu na-ebute mgbu ikpere:

Osteoporosis - ọrịa na-adịghị ala ala nke usoro skeletal nke na-agbanwe ihe mejupụtara ịnweta na njupụta nke ọkpụkpụ ọkpụkpụ. "Leaching" nke calcium site na ọkpụkpụ na-eduga na adịghị ike ha. Usoro ahụ na-esonyere ya na mgbu ma ọ bụ ihe mgbu na-egbu mgbu.
Ụkwara nta nke ọkpụkpụ. Ụkwara nta nke mpaghara ọkpụkpụ na-eduga na mgbu siri ike mgbe niile.
Osteomyelitis - ọrịa na-efe efe na-efe efe nke na-emetụta akụkụ niile nke ọkpụkpụ. Ihe si na ha abụọ pụta, dịka ọmụmaatụ, ụkwara nta, na nke na-abụghị nke a kapịrị ọnụ, na-abụkarị coccal, osteomyelitis bụ hyperemia akpụkpọ anụ, ọzịza, nnukwu mgbu mpaghara na ọkpụkpụ na mọzụlụ, na okpomọkụ febrile.
Ụfọdụ ọrịa na-efe efe. Site na ọrịa Reiter, na mgbakwunye na itinye aka na urogenital tract na akpụkpọ anụ mucous nke anya, nkwonkwo na-emetụta. Otu n'ime ihe ngosi nke ọrịa Lyme bụ arthralgia.

Ụdị mgbu ikpere

Dabere na etiology, ọdịdị na ike mgbu nwere ike ịdị iche.

Na-egbu mgbu. Maka ọrịa ogbu na nkwonkwo, osteoarthritis.
Nkọ, siri ike. Maka mgbaji nke ihe ndị dị n'ikpere, mgbawa ligament, nnukwu bursitis, ọnya ikpere, mmebi nke meniscopathy, deforming osteoarthritis.
Na-akụtu. Site na nrụrụ arthrosis dị elu, mmerụ ahụ meniscus.
Ịkụ ala. Na osteomyelitis.
Ogbi. Maka bursitis, osteochondrosis na-adịghị ala ala.
Na-ere ọkụ. Site na mkpakọ nke akwara sciatic, usoro tuberculous na ọkpụkpụ.
Agbapụ. Mgbe a tụbara ogwe akwara.
Mgbu mgbe ị na-eje ije. Maka akpụkpọ anụ Baker, bursitis, ogbu na nkwonkwo, gonarthrosis, periarthritis.
Mgbu na izu ike. Maka gout, ọrịa ogbu na nkwonkwo.

Nchọpụta nke pathologies na-akpata mgbu ikpere

Nyocha anụ ahụ:

nchịkọta akụkọ ahụike na mkpesa;
nlele anya na palpation nke ikpere.

Nnyocha ụlọ nyocha:

biochemical na nyocha ọbara ụlọ ọgwụ;
ule ọbara serological;
ule ọbara immunological;
ule rheumatological;
bacteriological analysis nke synovial mmiri.

Ụzọ ngwá ọrụ mkpasu iwe:

arthroscopy;
igbapu nke nkwonkwo capsule;
puncture ọkpụkpụ biopsy.

Nchọpụta ngwá ọrụ na-adịghị emerụ ahụ:

redio nke nkwonkwo ikpere;
densitometry;
nyocha nke ultrasound nke nkwonkwo;
MRI ma ọ bụ CT.

Ọgwụgwọ maka mgbu ikpere

Ọ bụrụ na ihe mgbu na otu ma ọ bụ abụọ ikpere bụ nke na-abụghị traumatic ọdịdị, mgbe ahụ, ị ga-ebu ụzọ kpọtụrụ onye na-agwọ ọrịa, dabere na mkpesa nke onye ọrịa na nsonaazụ nke ebumnobi nnyocha, ga-eziga gị ọkachamara - orthopedist, rheumatologist, phlebologist ma ọ bụ neurologist. Maka mmerụ ahụ ikpere ọ bụla, ị ga-agarịrị onye dọkịta na-awa ma ọ bụ ọkachamara traumatologist.

Ọgwụgwọ dị iche na nke ọ bụla ma dabere na ihe kpatara mgbu ahụ, ya bụ, n'ụdị mmerụ ahụ ma ọ bụ ọrịa. Ọrịa ọ bụla nwere usoro ọgwụgwọ nke ya. Mana nke mbụ, onye ọrịa ga-agbaso ọtụtụ iwu izugbe:

belata nke ukwuu nke ije ije na iguzo ọtọ n'ụbọchị;
ndị na-eme egwuregwu kwesịrị ịkwụsị nwa oge (ruo mgbe mgbake) kwụsị ọzụzụ, na ndị nkịtị kwesịrị ịkwụsị ịgba ọsọ ma ọ bụ ịwụ elu;
ọ bụrụ na ihe mgbu ahụ na-akawanye njọ, kwụsị ịkwagharị kpamkpam ma tinye bandeeji na-edozi nke ejiri bandeeji na-agbanwe na ikpere;
yie ihe nkwado ma ọ bụ bandeeji iji mee ka nkwonkwo ikpere kwụsị;
ọ bụrụ na e merụrụ ahụ, tinye oyi na saịtị nke mmerụ ahụ.

Rheumatoid, ọrịa ogbu na nkwonkwo psoriatic, na ọrịa autoimmune sistemu chọrọ ọgwụgwọ siri ike nke emere n'ime ọtụtụ ọnwa. Usoro ọgwụgwọ bụ isi bụ immunosuppressants, ọgwụ ndị na-abụghị steroidal anti-inflammatory and hormonal, nkwadebe ọla edo, wdg.

A na-eji ọgwụ mgbu na ọgwụ mgbochi mkpali na-agwọ ọrịa bursitis. Ọ bụrụ na achọpụtara ọrịa, mgbe ahụ usoro nke ọgwụ nje. A na-eme ntụmadị ọgwụgwọ nke bursa iji wepụ oke mmiri dị na oghere synovial na/ma ọ bụ nye otu n'ime corticosteroids. Enwere ike iwepụ mbufụt na-adịghị ala ala nke bursa site na ịwa ahụ - mwepu ịwa ahụ nke synovial bursa.

Maka nrụrụ osteoarthritis, intra-articular injections nke glucocorticosteroids, iji ogologo oge NSAIDs na chondroprotectors dị irè. Iji belata ihe mgbu, compresses na dimexide ma ọ bụ bischofite, ointments na gels nwere mmetụta mgbochi mkpali ka edepụtara na mpaghara. Ịhịa aka n'ahụ, physiotherapy, ọgwụgwọ ọgwụgwọ na-enyere aka. Ọnya siri ike nke nkwonkwo ikpere chọrọ enyemaka ịwa ahụ - nnọchi nkwonkwo.

Ọgwụgwọ osteoporosis bụ usoro nke ị na-ewere bisphosphonates, calcitonins, ihe mgbakwunye calcium, vitamin D, wdg.

Ọgwụgwọ maka meniscus dọwara adọwa nwere ike ịbụ ihe nchekwa ma ọ bụ ịwa ahụ. Usoro ọgwụgwọ nchekwa bụ iji analgesics, NSAIDs, hyaluronic acid, na chondroprotectors. Ma nke mbụ, a na-emegharị nkwonkwo ahụ.

Ụdị ntinye aka ịwa ahụ:

meniscectomy;
akụkụ akụkụ (ezughị ezu) meniscectomy;
meniscus transplantation;
arthroscopy;
arthroscopic suturing nke meniscus akwa.

Maka mmerụ ikpere ọ bụla mgbe ọgwụgwọ gasịrị, oge nhazigharị ahụ dị ezigbo mkpa, nke kwesịrị ime n'okpuru nlekọta nke ọkachamara nhazigharị ma ọ bụ orthopedist. Dọkịta ahụ ga-emepụta mmemme kachasị mma maka iweghachi ọrụ nkwonkwo. Ụzọ ndị bụ isi nke nhazigharị postoperative bụ ịhịa aka n'ahụ na ọgwụgwọ ọgwụgwọ. Mmega ahụ na simulators pụrụ iche dịkwa irè, jiri nwayọ na-etolite nkwonkwo ikpere.